Tusk na Westerplatte: „Nie może powtórzyć się Monachium”. Polska nie zostanie sama

Głośne wołanie z Westerplatte o solidarność

W niedzielę, 1 września, na Westerplatte odbyły się centralne obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Premier Donald Tusk, przemawiając do zgromadzonych, w mocnych słowach nawiązał do współczesnych zagrożeń. „Dzisiaj głośno z Westerplatte krzyczymy do całego wolnego świata: bądźcie solidarni! Musimy dzisiaj pomóc przetrwać Ukrainie” – mówił szef rządu, podkreślając, że historia nie może się powtórzyć.

Tusk przypomniał, że za polską granicą trwa wojna, a doświadczenia września 1939 roku są przestrogą dla całego wolnego świata. „Nie możemy powtórzyć tamtych błędów. Nie może się powtórzyć Monachium, nie może powtórzyć się ta upiorna, bezradna, bezsilna polityka ustępowania złu” – dodał, odnosząc się do układu monachijskiego z 1938 roku, który otworzył Hitlerowi drogę do ekspansji.

Premier podkreślił, że najważniejszym wnioskiem z tamtych wydarzeń jest to, że państwo napadnięte przez agresora nigdy nie może zostać samo. „Dziś to Rosja jest agresorem, a odpowiedzialnością Zachodu jest stanowcza postawa wobec niej” – mówił. Wyraził też przekonanie, że Polska polega dziś na własnej sile i realnych sojuszach, w których odgrywa ważną rolę.

„Nigdy więcej nie może powtórzyć się sytuacja, w której bezpieczeństwo Polski zależy wyłącznie od bohaterstwa osamotnionych żołnierzy” – podkreślił Tusk, nawiązując do obrońców Westerplatte, którzy w 1939 roku stawili opór przeważającym siłom niemieckim.

Lekcja z 1939 roku: bohaterstwo nie zastąpi siły państwa

Westerplatte to miejsce symboliczne – to właśnie tutaj 1 września 1939 roku rozpoczęła się niemiecka agresja na Polskę, a ostrzał polskiej składnicy wojskowej stał się iskrą zapalną największego konfliktu w historii ludzkości. Każdego roku Polacy oddają tu hołd ofiarom II wojny światowej i przypominają o odpowiedzialności za jej wybuch. W tym roku, w cieniu wojny za wschodnią granicą, słowa o pamięci nabierają szczególnego znaczenia.

Premier Tusk w swoim wystąpieniu jednoznacznie wskazał winnych tamtej tragedii. „Zawsze mówiliśmy o tym, że odpowiedzialność za koszmar II wojny światowej spada na hitlerowskie Niemcy, a także na sowiecką Rosję. Tu nie ma żadnych dwuznaczności. To było, jest i będzie oczywiste dla każdego przyzwoitego człowieka, niezależnie od tego, gdzie się urodził i jakiej jest narodowości” – cytował słowa premiera.

Historycy przypominają, że w przededniu wybuchu wojny załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej liczyła około 20 razy mniej żołnierzy niż siły niemieckie. Jednak – jak zauważał Tusk – nawet większa liczba obrońców nie dałaby Polsce szans na zwycięstwo, ponieważ świat pozwolił Hitlerowi na bezkarną agresję. „Dzisiaj naszym zadaniem jest przede wszystkim wyciągnąć lekcję, wyciągnąć mądre wnioski, tak, aby nie musieć nigdy więcej polegać na bohaterstwie żołnierzy osamotnionych, na bohaterstwie tych, którzy czekali na reakcję sojuszników” – mówił premier.

Przed wojną świat bagatelizował zagrożenie, powtarzając: „to tylko Czechy”, „nie będziemy umierać za Gdańsk”, „może uda się uniknąć wielkiej wojny”. Dziś, jak podkreślał Tusk, Polska nigdy więcej nie może znaleźć się w podobnej sytuacji. „Jeśli my dzisiaj powiemy „to tylko Ukraina”, to ktoś za kilka miesięcy, za rok, za dwa powie znowu „to tylko Polska”” – przestrzegał.

Rosyjska agresja i zagrożenie dla Europy – Polska nie może być sama

Współczesna wojna na Ukrainie, która trwa od 2022 roku, pokazuje, że historia zatoczyła koło. Tysiące ludzi, w tym dzieci, ginie pod bombami. Premier Tusk podkreślił, że z ponurej lekcji II wojny światowej musimy wyciągnąć wniosek o solidarności i jedności – zarówno narodu polskiego, jak i całego wolnego świata, Europy i Ameryki, Sojuszu Północnoatlantyckiego. „To nie może być sojusz na papierze” – dodał.

Polska już dziś jest ofiarą prowokacji i aktów dywersji, które przypisuje się rosyjskim służbom. Podobne działania dotknęły także Finlandię, Łotwę, Litwę, Estonię, Rumunię, Danię, a ostatnio Niemcy. „Za chwilę się dowiemy, że to rosyjskie służby zorganizowały prowokację dronową w Lipsku” – mówił Tusk, apelując, by wszystkie narody i przywódcy wolnego świata zrozumieli, że w obliczu zła nikt nie może zostać sam.

Premier przyznał, że słyszy głosy krytyki: „za dużo słów, za mało czynów”. Odniósł się do nich, mówiąc: „wiem, słyszałem te słowa także od tych, którzy dzisiaj cierpią wskutek agresywnej postawy sąsiadów i wojny”. Jego zdaniem najbliższe miesiące mogą być kluczowe nie tylko dla niepodległości Ukrainy, ale również dla bezpieczeństwa Polski i całego wolnego świata.

Bohaterstwo polskich żołnierzy podczas II wojny światowej nie może zostać zmarnowane przez powrót do polityki ustępstw wobec agresora. „Mając w pamięci 80 mln ofiar II wojny światowej, w tym 6 mln obywateli Polski, dziś głośno z Westerplatte krzyczymy do całego świata: bądźcie solidarni! Musimy pomóc Ukrainie przetrwać” – apelował premier.

Wągrowiec pamięta o bohaterach – lokalne obchody rocznicy

Mieszkańcy Wągrowca i okolic również oddali hołd ofiarom II wojny światowej. W powiecie wągrowieckim, podobnie jak w całej Polsce, odbyły się uroczystości upamiętniające 87. rocznicę wybuchu wojny. Lokalne społeczności złożyły kwiaty pod pomnikami i tablicami pamiątkowymi, a w kościołach odprawiono msze w intencji poległych.

Dla mieszkańców Wągrowca słowa premiera o solidarności i obronie ojczyzny mają szczególny wydźwięk. W regionie działa wiele organizacji kombatanckich i patriotycznych, które pielęgnują pamięć o lokalnych bohaterach – żołnierzach Września 1939 roku, uczestnikach ruchu oporu i ofiarach represji. Wągrowiecki rynek, podobnie jak Westerplatte, jest miejscem, gdzie historia spotyka się ze współczesnością, a lekcje przeszłości kształtują lokalną tożsamość.

W obliczu wojny na Ukrainie i rosyjskich prowokacji, także w naszym regionie wzrosła świadomość zagrożenia. Mieszkańcy Wągrowca coraz częściej angażują się w pomoc uchodźcom, a lokalne władze współpracują z wojskiem i służbami w ramach ćwiczeń obronnych. To pokazuje, że słowa o solidarności nie są pustym frazesem – mają realne przełożenie na codzienne życie społeczności lokalnych.

Obchody rocznicowe w Wągrowcu były okazją do refleksji nad tym, jak ważne jest budowanie silnej wspólnoty i dbanie o bezpieczeństwo. Lokalni samorządowcy podkreślali, że pamięć o historii to także zobowiązanie do działania na rzecz pokoju i współpracy międzynarodowej.

Najważniejsze liczby i fakty z wystąpienia premiera

• 87. rocznica wybuchu II wojny światowej – obchody na Westerplatte w 2026 roku (1 września).
• 20 razy mniejsza liczba obrońców Westerplatte w porównaniu z siłami niemieckimi w 1939 roku.
• 80 milionów ofiar II wojny światowej na świecie, w tym 6 milionów obywateli Polski.
• Premier Donald Tusk zaapelował o solidarność z Ukrainą i ostrzegł przed powtórzeniem polityki ustępstw („Monachium”).
• Rosyjskie prowokacje i akty dywersji dotknęły m.in. Finlandię, Łotwę, Litwę, Estonię, Rumunię, Danię i Niemcy.